Ο συγκριτικός ρόλος

Κυριακή πρωί, ο μπαμπάς από νωρίς στην εκκλησία, να προσπαθεί να μας ξυπνήσει μήπως και προλάβουμε έστω το Δι’ ευχών. Εμείς φοράμε στα γρήγορα τα «καλά» μας ρούχα και αντί να πάμε προς τον ‘Αγιο Τίτο στρίβουμε για τα Λιοντάρια. Η μαμά είναι ήδη εκεί, πίνει ελληνικό με μια κουταλιά ζάχαρη και φυσικά θέλω «μια μπουγάτσα με γλυκιά κρέμα, παρακαλώ». Η μαμά ανένδοτη, «με μυζήθρα είναι πιο ωραία, φέρε μας μία και μία». Αδύνατον να καταλάβεις ποια γεύση σου αρέσει αν δεν την συγκρίνεις με μια άλλη. Συγκριτική η απόλαυση.

Ύστερα οι βαθμοί στο σχολείο, βροχή τα 18 και τα 19 – έστω κι αν οφείλονται σε αντιγραφές και ανοιχτά βιβλία – και «μπράβο Γιώργο, οι άλλοι στην τάξη σου τι βαθμούς πήραν;» – «Δεν με νοιάζει, ποτέ δεν κοιτάω τους άλλους» – «Ποτέ;». Αδύνατον να καταλάβεις αν πέτυχες τον σκοπό σου αν δεν τον συγκρίνεις με τον σκοπό των άλλων. Συγκριτική η επιτυχία.

Μετά σχέσεις, «Πόσο καιρό είστε μαζί;» – «Τρεις μήνες» – «Α, εμείς είμαστε πέντε» – «Ναι αλλά μου έχει πει ήδη σ’αγαπώ». Αδύνατον να καταλάβεις το μέγεθος του έρωτα να δεν τον συγκρίνεις με εκείνον του διπλανού σου. Συγκριτικός και ο έρωτας.

Στην δουλειά τα ίδια, «Πόσα χρήματα παίρνεις;» – » 1000 ευρώ» – «Εγώ 1.200» – «Ναι αλλά εμείς φεύγουμε πάντα στην ώρα μας». Αδύνατον να καταλάβεις την αξία της εργασίας σου αν δεν την συγκρίνεις με την αξία της εργασίας του άλλου. Συγκριτική και η εργασία.

Τα σκέφτομαι όλα αυτά – τον τρόπο που μας μεγάλωσαν, την ανάγκη που μας δημιούργησαν να πρέπει να συγκριθούμε για να καταλάβουμε που στεκόμαστε, την προσπάθεια πάντα να ορίσουμε μια θέση σχετική που θα έχει σαν σημείο αναφοράς την θέση κάποιου άλλου – και αρχίζω να καταλαβαίνω από που δημιουργείται το πρόβλημα – το όποιο πρόβλημα. Κανείς δεν έμαθε ποτέ (οκ, μεγάλη κουβέντα – προφανώς κάποιοι την γλίτωσαν) να κυνηγάει αυτό που μέσα του φώναζε ότι ήθελε να ελευθερωθεί, αντίθετα έβλεπε προς τα που πήγαιναν οι άλλοι και είτε τους ακολουθούσε, είτε προσπαθούσε να ξεχωρίσει, στεκόμενος απλά ένα βήμα πιο πέρα – και αυτό ήταν αρκετό για να τον κάνει να νιώθει ευτυχής. Συγκριτική και η ευτυχία;

Αν υπάρχει ένα θετικό με την υπάρχουσα κρίση είναι ότι θα αναγκαστούμε όλοι να ορίσουμε το δικό μας έδαφος, (όπως το είχε πει και ο ποιητής πριν σχεδόν 35 χρόνια (if i don’t stand my own ground, how can i find my way out of this maze?). Όταν όλα γύρω σου καταρρέουν, το μόνο που μπορεί να σε σώσει είναι να επαναπροσδιορίσεις τον εαυτό σου και τις ανάγκες σου, να βρεις ποια είναι η δική σου βάση και μέχρι πού θέλεις να χτίσεις. Θα αναγκαστείς να το κάνεις, ακόμα και αν για χρόνια ολόκληρα είχες μάθει να ζεις αντιγράφοντας ή καταστρέφοντας την εικόνα των άλλων. Στην χειρότερη περίπτωση θα σε οδηγήσει και ο ίδιος ο φόβος σου να το κάνεις, όταν ξεπεράσεις το αρχικό μούδιασμα της εικόνας των άλλων που πνίγονται, το ένστικτο επιβίωσής σου θα σε αποτρέψει από το να τους δώσεις το χέρι σου – ο κίνδυνος να σε πάρουν μαζί τους είναι μεγαλύτερος από την πιθανότητα να τους τραβήξεις έξω. Συγκριτική λοιπόν και η αλληλεγγύη;

Όχι. Μην μπερδεύεσαι. Οι βαθμοί στο σχολείο μπορούν να συγκριθούν, η ανάγκη να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον όχι. Η προσπάθεια να επαναπροσδιορίσουμε τον εαυτό μας δεν μπορεί (ή μάλλον δεν πρέπει) να μας οδηγήσει σε ένα νέο είδος ατομικισμού. Η νέα πρόκληση δεν είναι να χτίσει ο καθένας τα τείχη του απέναντι στην κοινωνία προσπαθώντας να σώσει ό,τι μπορεί για τον εαυτό του και μόνο. Η πρόκληση είναι να καταλάβει επιτέλους ο καθένας τον ρόλο του μέσα στην κοινωνία. Τον μοναδικό του ρόλο, όχι τον συγκριτικό. Να καταλάβει την χρησιμότητά του μέσα στο σύνολο, την μοναδικότητα της προσφοράς του, την μοναδικότητα τελικά της ύπαρξής του. Και να συνειδητοποιήσει ότι η δουλειά του, το σπίτι του, οι σχέσεις του δεν είναι αφορμές για να φτιάξει τον δικό του κλειστό πύργο, αλλά αποτελέσματα της ύπαρξης μιας συλλογικότητας που τον ξεπερνά.

Και κάπως έτσι μπορεί τελικά να καταλάβεις, όχι δεν είναι συγκριτική η απόλαυση, ούτε η επιτυχία, ούτε – φυσικά – ο έρωτας. Και στην κορυφή όλων αυτών θα δεις ότι η ευτυχία μπορεί να είναι μια απλή στιγμή, μοναδική και μη επιστρέψιμη, όσο παίρνει σε δυο χέρια να ζεσταθούν από το άγγιγμά τους, όσο παίρνει στο στόμα σου να χαμογελάσει.

Advertisements

10 thoughts on “Ο συγκριτικός ρόλος

  1. Γιω μου,
    η μίμηση κι ο ανταγωνισμός (και η σύγκριση λοιπόν) είναι μέσα στη φύση μας κι είναι ένας τρόπος εξέλιξης και αυτοπροσδιορισμού.
    Το θέμα είναι ότι αυτά τα χαρακτηριστικά μας, τα χρησιμοποίησαν πάαααρα πολύ οι έμποροι και οι πολιτικοί, για να κερδίσουν και για να μας μαντρώσουν, να μπορούν να μας χειριστούν. Να χειροκροτάμε τον έναν ή τον άλλον και να είμαστε ελέγξιμοι και χειραγωγίσιμοι. Οι σκεπτόμενοι είναι «κουλτουριάρηδες», οι αντιδραστικοί είναι «περιθωριακοί» και έτσι όλοι οι άλλοι μπορούν να κοιμούνται ήσυχοι, βλέποντας το ίδιο σήριαλ στην τηλεόραση κάθε βράδυ…
    (άσχετο, εγώ δε βλέπω τηλεόραση, αλλά έχουμε κατοχή τουρκική μαθαίνω!!!!)
    Σ’ αγαπάω πολύ και χαίρομαι να διαβάζω τις σκέψεις σου!
    Καλή συνέχεια!
    🙂

    Μου αρέσει!

    1. Αυτό λες να είναι το πρόβλημα; Η χρήση της σύγκρισης και όχι η ίδια η σύγκριση; Μπορεί και να έχεις δίκιο, μάλλον και η Αγάπη αυτό λέει. Εγώ βέβαια κρατάω μια αμφιβολία ακόμη για την ίδια την χρησιμότητα της σύγκρισης.

      Μου αρέσει!

    2. Η σύγκριση μπορεί να είναι μια παγίδα στην οποία μας έχουν ρίξει για να αναλωνόμαστε και να μη βλέπουμε τι πραγματικά γίνεται γύρω μας, μπορεί να είναι ακόμη και στη φύση μας. Δεν είναι όμως παρόλα αυτά καθόλου κακή ιδέα αν πρόκειται να μας οδηγήσει στην αυτογνωσία και κατ’επέκταση στη βελτίωση του τρόπου ζωής μας.

      Μου αρέσει!

  2. Όντως η ευτυχία μπορεί να είναι μια απλή στιγμή, όπως εκείνη που απόλαυσες τη μπουγάτσα σου εκείνο το κυριακάτικο πρωί. Σκέφτομαι πως αν δεν γκρεμιστούν όλα γύρω μας πώς θα χτίσει ο καθένας τη δική του βάση; Πώς θα οριοθετήσουμε τους εαυτούς μας αν απλώς κλέβουμε το χώρο των άλλων; «Συγκριτικά» αν το δεις, μπορούμε να βελτιώσουμε τη ζωή μας…αν ο καθένας προσπαθεί λίγο περισσότερο από τον διπλανό του.

    Μου αρέσει!

  3. Έγραψες τωόντι!! 🙂

    Υ.Γ.Ούτε οι βαθμοί στο σχολείο είναι συγκρίσιμοι μεταξύ τους όπως και τα παιδιά.. Άλλες ανάγκες, δυνατότητες, δεξιότητες, διαφορετική αφετηρία ο καθένας αν το θες. Αν ο καθένας βελτιώνεται (στο σχολείο κι αλλού) είναι το θέμα 😉

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s